Postępowanie rozwodowe jest skomplikowane w głównej mierze dlatego, że dotyczy nie tylko kwestii rozwiązania małżeństwa, ale także wielu innych istotnych kwestii związanych przede wszystkim z dziećmi.

Jakie więc sprawy będą poruszane przez Sąd?

  1. Wina 

W tym przypadku mamy dwie opcje:

  1. Rozwód bez orzekania o winie – jeżeli obie strony się na to zgadzają, Sąd może nie orzekać o tym, który z małżonków ponosi winę za rozpad małżeństwa. Warunek jest jeden – zgoda obu stron. Jeżeli drugi małżonek nie zgodzi się na takie rozwiązanie Sąd będzie musiał rozstrzygać o winie, a małżonek, który początkowo wnosił o rozwód bez orzekania o winie, powinien zaktualizować swoje stanowisko wobec sprzeciwu drugiej strony. 
  2. Rozwód z orzeczeniem o winie – tu mamy aż trzy warianty. Sąd może orzec rozwód z wyłącznej winy męża, z wyłącznej winy żony lub z winy obu stron. Wina w rozpadzie pożycia to temat na osobny wpis, wspomnę tylko, że z takim rozstrzygnięciem wiązać mogą się alimenty na rzecz małżonka niewinnego.

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci Sąd zajmie się ponadto:

  1. Władza rodzicielska

Władza rodzicielska po rozwodzie może przysługiwać obojgu rodzicom i to jest obecnie najczęściej spotykana praktyka – o ile między małżonkami nie ma sporu co do kwestii związanej z wychowywaniem dzieci. 

Sąd może przyznać pełną władze rodzicielską jednemu rodzicowi z jednoczesnym ograniczeniem jej drugiemu do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych przykładowo z nauką lub leczeniem. Wymieniony katalog spraw to sprawy, o których rodzice muszą decydować wspólnie. Pozostałe kwestie (niewymienione w wyroku sądowym) pozostają do samodzielnych decyzji rodzica sprawującego pełną władzę.

Najbardziej ingerujące rozwiązanie we władze rodzicielską to całkowite pozbawienie władzy rodzicielskiej, zdarza się to niezwykle rzadko i to też temat na osobny wpis.

Jeżeli dziecko będzie zamieszkiwało na stałe z jednym z rodziców, warto również ustalić miejsce jego pobytu.

  1. Kontakty

Za zgodą obu stron Sąd może zaniechać orzekania o kontaktach – wówczas rodzice sami ustalają między sobą terminy spotkań z dziećmi. To rozwiązanie jest dobre w dwóch przypadkach. Po pierwsze sprawdzi się wtedy, gdy rodzice nie są skonfliktowani i jedno nie ogranicza drugiemu widzeń z dziećmi bez uzasadnionych powodów. Przykładowo – jeśli dziecko po rozwodzie zamieszkuje z matką, ojciec może spotykać się z dzieckiem w każdym czasie, matka nie limituje tych spotkań i oboje słuchają rozsądnych potrzeb dziecka w tym zakresie. Po drugie rozwiązanie to stosuje się często wówczas, gdy drugi rodzic nie jest zainteresowany dzieckiem i nie przejawia woli ani chęci regularnych spotkań. W takich przypadkach często klienci dochodzą do przekonania, że nie ma sensu ustalać grafiku, skoro z góry wiadomo, że drugi rodzic się do niego nie zastosuje. 

Ja jednak w większości przypadków rekomenduję ustalanie kontaktów od razu w postępowaniu o rozwód. Dlaczego? 

Aby zaoszczędzić Państwa czas i pieniądze. To, że małżonkowie nie są skonfliktowani na etapie postępowania rozwodowego nie oznacza, że stan taki utrzyma się na zawsze. Bardzo często problemy pojawiają się wtedy, kiedy jedno z nich zaczyna spotykać się z kimś innym, układa sobie życie na nowo. Sytuacje konfliktowe pojawiają się także na tle świąt- każdy rodzic chce ten czas spędzać ze swoimi dziećmi, a po rozwodzie nie jest to wykonalne. Zdarza się więc tak, że po jakimś czasie po rozwodzie byli już małżonkowie muszą kolejny raz spotykać się w Sądzie aby ustalić kontakty. Warto więc dobrze przemyśleć tę kwestie, aby później nie żałować swojej decyzji i rozważyć sądowe ustalenie kontaktów od razu w postępowaniu rozwodowym.

  1. Alimenty

Sąd zobowiązany jest zasadzić alimenty na rzecz małoletniego dziecka od tego rodzica, który nie będzie na bieżąco sprawował pieczy nad dzieckiem. Wysokość alimentów jest bardzo indywidualna i wymaga zbadania przede wszystkim usprawiedliwionych potrzeb dzieci oraz możliwości majątkowych i zarobkowych rodzica, który ma płacić alimenty. Nie ma możliwości zrzeczenia się alimentów. Co ważne – Sąd w postępowaniu o rozwód nie może zasądzić alimentów na rzecz dziecka, które ukończyło już 18 lat i to niezależnie od tego, czy jest w stanie samodzielnie się utrzymać czy nie. Pełnoletnie dziecko musi wystąpić o alimenty w oddzielnym postępowaniu, a nie w postępowaniu rozwodowym.

  1. Sposób korzystania ze wspólnego mieszkania

Sąd musi określić także, w jaki sposób małżonkowie będą korzystać ze wspólnie zajmowanego mieszkania po rozwodzie. Jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, Sąd zaniecha orzekania w tym zakresie (podobnie jak w przypadku winy oraz kontaktów). Jeżeli jedna ze stron chce takiego roztrzygnięcia, w wyroku rozwodowym znajdzie się odpowiedni punkt regulujący tę kwestie. Przykładowo: żona będzie miała prawo do wyłącznego korzystania z sypialni nr 1, mąż z sypialni nr 2, a części wspólne takie jak kuchnia, łazienka, korytarz pozostaną do ich wspólnego użytku. Jeżeli nie chcemy takiego rozstrzygnięcia, w pozwie powinna znaleźć się informacja na ten temat.

  1. Podział majątku 

To opcja fakultatywna i obłożona pewnymi dodatkowymi warunkami. Po pierwsze małżonkowie muszą przedstawić zgodny plan podziału (zgodny w 100%), a po drugie nie może to powodować przedłużenia sprawy. Jeżeli więc małżonkowie mają całkiem spory majątek wspólny z kilkunastoma nieruchomościami i jeszcze wiekszą ilością ruchomości, szanse na uzyskanie podziału przy rozwodzie są małe, ale nie zerowe. 

Co ważne- wszystkie rozstrzygnięcia dotyczące dzieci nie są na stałe. Jeżeli zmienią się okoliczności (np wzrosną koszty utrzymania dziecka, zajdzie konieczność ustalenia częstszych/ dłuższych kontaktów), każda ze stron może wystąpić do Sądu o zmianę odpowiedniego punktu wyroku rozwodowego.  

Warto więc dokładnie przemyśleć wszystkie powyższe kwestie, ponieważ każda z nich jest ważna i będzie rzutowała na przyszłość. Czasami chęć szybkiego rozwiedzenia się nieco przysłania obraz tego, co może dziać się w przyszłości, jeśli pewne kwestie nie zostaną rozstrzygnięte.