Czy i kiedy możliwa jest zmiana nazwiska dziecka bez zgody drugiego rodzica?
Z sytuacją taką mamy do czynienia najczęściej wtedy, gdy rodzice dziecka żyją w rozłączeniu (są po rozwodzie lub ich nieformalny związek zakończył się). W przypadku braku porozumienia rodziców co do tej kwestii należy podjąć odpowiednie kroki prawne.
1. Postępowanie w sądzie
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, zaś jeden z nich nie wyraża zgody na zmianę nazwiska, należy wystąpić do Sądu (Wydziału Rodzinnego) z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska. W przypadku jego uwzględnienia, prawomocne postanowienie Sądu zastępuje zgodę rodzica na zmianę nazwiska. Sprawę należy skierować do Sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka.
Wniosek podlega opłacie w wysokości 100,00 zł. W uzasadnieniu wniosku należy wskazać przyczyny, dla których zamierzamy zmienić nazwisko dziecka oraz wskazać, na czym zmiana ma polegać. Należy również załączyć stosowne dowody. W praktyce do zmiany nazwiska dziecka dochodzi najczęściej po rozwodzie rodziców, kiedy matka wraca do swojego nazwiska panieńskiego i sprawuje bezpośrednią pieczę nad dzieckiem.
2. Tryb administracyjny
Jeżeli drugi rodzic jest prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie żyje lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych (np. jest ubezwłasnowolniony), zmiana nazwiska dziecka może nastąpić w trybie administracyjnym. Jest to zdecydowanie szybsza i łatwiejsza droga do zmiany nazwiska.
W tym przypadku należy wystąpić z wnioskiem o zmianę nazwiska do właściwego Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Najczęściej Urzędy Stanu Cywilnego publikują na swoich stronach wzory wniosków. W uzasadnieniu należy wskazać, dlaczego chcemy zmienić nazwisko dziecka. W zależności od okoliczności danej sprawy może to być np. brak kontaktu z drugim rodzicem, a co za tym idzie – nieutożsamianie się z jego nazwiskiem, czy też jego ośmieszające brzmienie. Wniosek podlega opłacie skarbowej w wysokości 37,00 zł. Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany nazwiska w tym trybie potrzebna jest jego zgoda. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający pozbawienie władzy drugiego rodzica, jego śmierć lub brak pełnej zdolności do czynności prawnych
Co istotne, do zmiany nazwiska w tym trybie nie wystarczy samo ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica.
