Śmierć bliskiej osoby to trudny moment, a jednocześnie czas, w którym często pojawiają się pytania prawne – szczególnie dotyczące dziedziczenia. Co się dzieje, gdy zmarły nie pozostawił testamentu? Kto dziedziczy spadek z mocy prawa? Odpowiedzi dostarcza Kodeks cywilny, który dokładnie reguluje tzw. dziedziczenie ustawowe.

Dziedziczenie ustawowe – co to znaczy?

Jeśli zmarły nie sporządził testamentu, spadek zostaje podzielony zgodnie z przepisami ustawy – w tym przypadku Kodeksu cywilnego. Zasady dziedziczenia ustawowego opierają się na kręgach spadkobierców, które obejmują najbliższą rodzinę zmarłego.

Kto dziedziczy w pierwszej kolejności?

Zgodnie z art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności do spadku powołani są:

  • dzieci zmarłego,

  • małżonek zmarłego.

Dzieci dziedziczą w częściach równych, a małżonek dziedziczy co najmniej 1/4 spadku – nawet jeśli dzieci jest tylko jedno. Gdy jest ich więcej, udział małżonka nie może być mniejszy niż wspomniana 1/4.

Brak dzieci – kto dziedziczy dalej?

Jeśli zmarły nie miał dzieci, spadek przypada:

  • małżonkowi,

  • rodzicom zmarłego.

W tej sytuacji małżonek dziedziczy połowę, a rodzice po 1/4. Gdy jedno z rodziców nie żyje, jego część przypada rodzeństwu zmarłego.

Kolejne grupy spadkobierców ustawowych

W przypadku braku małżonka, dzieci i rodziców, spadek może przypaść dalszym krewnym:

  • rodzeństwu zmarłego,

  • dziadkom zmarłego,

  • zstępnym dziadków (np. kuzynostwu),

  • gminie ostatniego miejsca zamieszkania lub Skarbowi Państwa – jeśli brak jest jakichkolwiek krewnych.

Co warto wiedzieć?

  • Małżonek dziedziczy tylko, jeśli w chwili śmierci istniało małżeństwo (separacja prawna wyklucza dziedziczenie).

  • Dzieci zmarłego dziedziczą także po nim, jeśli są z innego związku.

  • Spadkobierca może odrzucić spadek – wówczas jego część przypada kolejnym osobom z tej samej grupy.

Potrzebujesz pomocy w sprawie spadkowej?

Kancelaria Radcy Prawnego w Toruniu oferuje kompleksową pomoc w sprawach spadkowych – zarówno w zakresie doradztwa, jak i reprezentacji przed sądem. Udzielamy porad prawnych, sporządzamy pisma, pomagamy w sprawach o dział spadku, zachowek czy odrzucenie spadku.

Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się, jakie masz prawa i jak zabezpieczyć swoje interesy.