Jednym z największych problemów, z jakim borykają się na codzień przedsiębiorcy są zatory płatnicze. Kontrahenci opłacają faktury po terminie, bez odsetek i bez żadnych konsekwencji. 

Problem ten dostrzegł ustawodawca, przyznając wierzycielowi prawo do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

Kiedy można ubiegać się o rekompensatę?

Po pierwsze – należy rozważyć, że mamy do czynienia z transakcją handlową. Czym jest transakcja handlowa? To umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością. 

Po drugie – obie strony transakcji muszą być przedsiębiorcami.

Rekompensata przysługuje, jeśli powyższe warunki zostały spełnione, wierzyciel wykonał swoje zobowiązanie i upłynął termin płatności.

Najwięcej kontrowersji w orzecznictwie budzi sytuacja, w której rzeczywiście dłużnik spóźnia się z płatnością kilka/kilkanaście dni, ale finalnie płaci należność i to bez jakichkolwiek czynności ze strony wierzyciela. 

Czy w takiej sytuacji może ubiegać się o rekompensatę?

Zdania są podzielone. W uchwale Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2015 r. wskazano, że rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione. Roszczenie o rekompensatę w wysokości 40 euro powstaje po upływie terminów zapłaty ustalonych w umowie lub ustalonych zgodnie z art. 7 ust. 3 i art. 8 ust. 4 tej ustawy. Sądy w zdecydowanej większości przyjmują jednak, że – o ile wierzyciel nie musi wykazywać poniesienia kosztów – o tyle powinien przedsięwziąć jakiekolwiek kroki w celu wyegzekwowania swoich należności. Jeżeli zatem przedsiębiorca przypomina telefonicznie czy mailowo o terminie zapłaty, wysyła ponaglenia, wezwania do zapłaty lub monity z całą pewnością będzie mógł wykazać przed Sądem, że podjął działania zmierzające do odzyskania należności. 

Jaka jest wysokość rekompensaty?

40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych

70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych

100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50 000 złotych.

Przedsiębiorca może również dochodzić zwrotu rzeczywiście poniesionych kosztów przewyższających powyższe kwoty. Jeżeli zatem zlecisz windykację swojej należności Kancelarii możesz ubiegać się o zwrot poniesionych z tego tytułu kosztów od swojego dłużnika.

Pamiętaj, że jeżeli spełniasz swoje świadczenie częściami i wystawiasz osobne faktury co do każdej części, rekompensata przysługuje w stosunku do każdej z nich.

Jak przeliczać kwotę rekompensaty?

Rekompensatę przeliczamy według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

Przykład:

termin płatności faktury upłynął w dniu 30 września 2020 r. 

Bierzemy pod uwagę średni kurs euro z sierpnia 2020 r. Następnie sprawdzamy, czy 31 sierpnia (ostatni dzień miesiąca) był dniem roboczym. Średni kurs euro zgodnie z Tabelą A z dnia 31 sierpnia 2020 r. wynosił 4,3969. Zakładając, że wartość świadczenia pieniężnego wynosiła 10 000,00 zł, przysługująca nam rekompensata wynosi 70,00 euro.

70,00 x 4,3969 = 307,78 zł

Jak obciążyć dłużnika rekompensatą?

Sposobów jest wiele. Najczęściej doradzam klientom wystawienie noty obciążeniowej i wysłanie wezwania do zapłaty. Oczywiście samo wezwanie do zapłaty jest równie skuteczne. Jeżeli dłużnik nie zapłacił należności i zamierzasz wystąpić z powództwem o zapłatę, uwzględnij rekompensatę w pozwie.